Relikt przeszłości i wartość zawodowa – o symbolach w pielęgniarstwie

System symboli, które funkcjonują w pielęgniarstwie to kultura pielęgniarstwa. Ciągłe modernizacje zakładów pracy, systemu, panujących warunków, narzędzi pracy w ochronie zdrowia  wpływają również na zmiany zachodzące w dziedzinie pielęgniarstwa. Czy zatem udaje się połączyć relikty z przeszłości ze współczesnym pielęgniarstwem?

Jaki system symboli jest obecny w pracy pielęgniarki?
  • język/slogan medyczny – umożliwia łatwy przepływ informacji,
  • wartości, które formułują podstawowe założenia dotyczące postępowania w pielęgniarstwie
  • przekonania/poglądy/idee – odnosi się do stanu rzeczywistości jakiej oczekujemy jako pracownicy i zastanej, z którą należy się zmierzyć na każdym dyżurze
  • normy wynikające z wartości przekonań – np. kodeks etyki zawodowej
  • zasoby wiedzy i doświadczenia zawodowego, na których bazie opiera się cały proces diagnozy, pielęgnowania czy kształtowania postawy samoopieki.

Czy zatem zastosowanie symboli w pielęgniarstwie pozwala na integrację zawodową z zachowaniem określonych pozycji ról zawodowych?

W pielęgniarstwie polskim,  w przeszłości, przywiązywano dość dużą uwagę do opisywania i stosowania symboli pielęgniarstwa czy też celebrowania uroczystości zawodowych.

Jak sytuacja wygląda dziś?

Zawody pielęgniarki i położnej mają bogatą tradycję i historię. Istnieją pewne symbole, które nieodzownie kojarzą się z tymi profesjami.

Zalicza się do nich:

  • czepek pielęgniarski,
  • mundur pielęgniarski,
  • hymn pielęgniarski
  • lampkę oliwną (tzw. lampkę Nightingale).

Dziś w praktyce zastosowanie ma tylko mundur pielęgniarski, który coraz częściej przybiera barwne kolory. W mojej opinii i słusznie. Strój w pracy ma pełnić funkcje ochronną, powinien być estetyczny, nie krępować ruchów, dawać poczucie estetyki. Choć nie szata zdobi człowieka jest pierwszym elementem, na który zwracają uwagę nasi podopieczni, czy też pracodawca.  Być może kolorowe mundury zniosą u wielu chorych w tym dzieci syndrom „białego fartucha”.

Co z ceremoniami w pielęgniarstwie?

Czepkowanie, paskowanie, ślubowanie?  Jak wiele z nas zna słowa hymnu pielęgniarskiego? Pieśni pochwalnej, która chwali idee i czyny zasłużonych pielęgniarek?

W świat niesiemy swe serca gorące
Najpiękniejsze głosimy idee
Aby ludziom dać pokój i słońce
By cierpiącym przywrócić nadzieję.

Zawód nasz przeszedł wielkie dni chwały
Gdy o wolność się walki toczyły
Pielęgniarki na frontach też były
I ofiarnie swą służbę pełniły.

W służbie naszej przodować będziemy
Dla Ojczyzny – Jej dobra pracować
A gdy trzeba i ginąć będziemy
Żeby życie ludzkie ratować

My nie chcemy, ni wojen, ni bojów
Dość krwi bratniej i ofiar faszyzmu
My jesteśmy siostrami pokoju
Służyć chcemy idei humanizmu.

Pamiętacie urok tych uroczystości? Jakie są Wasze wspomnienia? Młodzi absolwenci, czy na Waszych uczelniach są praktykowane takie uroczystości? Czy celebrujecie  uroczystości zawodowych z wykorzystaniem symboliki pielęgniarstwa, tworzycie swoistą więź z wielowiekową tradycją pielęgniarstwa? Może chcecie podzielić się zdjęciami?

Źródło: http://ocw.unican.es/ciencias-de-la-salud/ingles/materiales-de-clase-1/unit-1.-the-beginnings-of-modern-nursing/skinless_view

Źródło: http://z-ne.pl/s,docid,48947,zakopane_czepkowanie_pielegniarek_na_ppwsz.html

Symbole i ceremonie zawodowe, choć wydają się być przestarzałe, mają swój głęboki sens. Informują społeczeństwo, że pielęgniarstwo nie jest tylko prostym rzemiosłem, czy wyłącznie formą zarobkowania, ale że jest w działalności pielęgniarek obecny głębszy, symboliczny wymiar (Watson J., 1999).

Czy wiesz,  że… ?

W 2003 roku Międzynarodowa Rada Pielęgniarek zaprezentowała  uniwersalny symbol pielęgniarstwa – białe serce na granatowym tle. Symbol ten charakteryzuje:

  • opiekuńczość,
  • wiedzę,
  • humanitaryzm.

Źródło: http://www.icn.ch/who-we-are/the-white-heart-symbol/

Białe serce jest uniwersalny symbol pielęgniarek na całym świecie. Kolor biały stanowi bazę kolorystyczną dla wszystkich barw dzięki czemu demonstruje pielęgniarską akceptację wszystkich ludzi. Barwa biała w ogólnoświatowym komunikowaniu ma konotację z pielęgniarstwem, opiekowaniem, higieną i komfortem. Kształt serca komunikuje humanitaryzm i jego centralne miejsce w zapewnianiu jakości opieki pielęgniarskiej.

Obecnie oczekiwania społeczne wobec zawodu pielęgniarki są bardzo wysokie co w konsekwencji kładzie duży nacisk na takie ukształtowanie sylwetki osobowej przyszłej pielęgniarki, która pozwoli na pełną realizację zadań zawodowych i tym samym sprosta tym oczekiwaniom.

Zmienia się rzeczywistość, w której pielęgniarka pełni swoje funkcje zawodowe, zmienia się więc i sam zawód. Wcześniej postrzegana jako służba pacjentowi, podległa lekarzowi, kojarzona z misją i powołaniem. Dziś członek zespołu terapeutycznego w ochronie zdrowia, która dzięki wiedzy i doświadczeniu zawodowemu ma ogromny wkład w proces leczniczo – pielęgnacyjny chorego. Ale ktoś, kiedyś dał temu podwaliny, na których został ukształtowany obecny wizerunek i dorobek naukowy w pielęgniarstwie. Zatem łącz relikty przeszłości, szanuj tradycję, kultywuj ceremonie dla wspólnego dobra!

W załączniku link do nagrania:

  • Pielęgniarki strażniczki historii https://www.youtube.com/watch?v=2sDAuvOH_ro&feature=youtu.be